Dijital çağın en büyük prestij göstergelerinden biri, kuşkusuz dünyanın en büyük ansiklopedisi olan Wikipedia’da yer almaktır. Özellikle İngilizce Wikipedia, global çapta bir vitrin olması sebebiyle markalar, sanatçılar, siyasetçiler ve kurumlar için ulaşılması en çok arzulanan hedeflerden biridir. Google aramalarında sağ tarafta beliren o bilgi paneli (Knowledge Graph), güvenilirliğin dijital imzası gibidir. Ancak bu imzayı alabilmek, sanıldığından çok daha karmaşık, teknik ve diplomatik bir süreçtir. Çoğu kişi Wikipedia’yı “herkesin düzenleyebileceği özgür bir ansiklopedi” olarak tanısa da iş kurumsal bir sayfa açmaya veya biyografi oluşturmaya geldiğinde, karşınıza dünyanın en katı bürokrasilerinden biri çıkar.
Bu yazıda, bir PR Haber Ajansı blog yazarı olarak, İngilizce Wikipedia’da sayfa oluşturma sürecinin perde arkasını, teknik zorluklarını, editörlerin onay mekanizmalarını ve bu zorlu yolda neden profesyonel bir rehbere ihtiyaç duyulduğunu tüm şeffaflığıyla ele alacağız.
Wikipedia’nın Temel Mantığını Anlamak: Neden Herkes Giremiyor?
İngilizce Wikipedia’da bir sayfa açma girişiminde bulunmadan önce, platformun temel felsefesini kavramak gerekir. Wikipedia bir reklam panosu, bir sosyal medya profili veya kişisel bir web sitesi değildir. Burası, doğrulanabilir bilgilerin tarafsız bir dille sunulduğu bir kütüphanedir. En sık yapılan hata, kişilerin veya kurumların kendilerini “anlatmak” istemeleridir. Oysa Wikipedia, sizin kendiniz hakkında ne söylediğinizle ilgilenmez; bağımsız ve güvenilir kaynakların sizin hakkınızda ne söylediğiyle ilgilenir.
Burada karşımıza “Kayda Değerlik” (Notability) ilkesi çıkar. İngilizce Wikipedia’nın kuralları (General Notability Guideline – GNG), konunun bağımsız, ikincil ve güvenilir kaynaklarda (New York Times, BBC, Reuters veya alanında otorite kabul edilen ulusal yayınlar gibi) “önemli ölçüde” işlenmiş olmasını şart koşar. Sadece bir basın bülteninin yayınlanmış olması veya şirketin kendi web sitesindeki bilgiler, kayda değerlik için asla yeterli değildir. Sürecin en başında yaşanan hayal kırıklıklarının temel sebebi, bu kriterin sağlanıp sağlanmadığının doğru analiz edilememesidir.
Kurulum Süreci ve Teknik Gereklilikler
Diyelim ki kayda değerlik kriterlerini sağladığınıza inanıyorsunuz. Süreç teknik olarak nasıl işliyor? İngilizce Wikipedia topluluğu, özellikle yeni açılan hesaplara ve reklam kokan içeriklere karşı son derece şüphecidir.
Hesap Oluşturma ve Güven İnşası:
Sıfır kilometre bir hesapla aniden bir biyografi sayfası oluşturmaya çalışmak, Wikipedia botlarının ve devriye gezen editörlerin alarm zillerini çaldırır. Bu durum genellikle “Conflict of Interest” (Çıkar Çatışması) etiketiyle sayfanın hızlıca silinmesiyle sonuçlanır. Profesyonel bir yaklaşım, platformun kurallarını bilen, topluluk nezdinde belirli bir geçmişi olan veya en azından prosedürleri doğru uygulayan hesaplarla hareket etmeyi gerektirir.
İçerik Kodlaması ve Biçimlendirme:
Wikipedia’nın kendine has bir yazım dili (Wiki Markup) vardır. Kaynakçaların doğru şablonlarla girilmesi, bilgi kutularının (Infobox) hatasız oluşturulması ve kategori ağacının doğru yapılandırılması gerekir. Görsel yüklemek bile telif hakları nedeniyle başlı başına bir prosedürdür. Rastgele internetten alınan bir fotoğrafı sayfaya ekleyemezsiniz; telif sahibinin OTRS sistemi üzerinden izin verdiğini kanıtlaması gerekir.
Taslak Alanı ve İnceleme Bekleyişi:
İngilizce Wikipedia’da doğrudan ana madde alanına (Mainspace) yazı girmek, deneyimsiz kullanıcılar için genellikle “Hızlı Silme” (Speedy Deletion) ile sonuçlanır. Doğru yöntem, içeriği önce “Draft” (Taslak) alanında oluşturmak ve ardından incelemeye göndermektir. İşte asıl sabır testi burada başlar.
Editör Onay Aşamaları ve Kırmızı Çizgiler
Taslak alanında hazırladığınız içeriği “Submit” butonuna basarak onaya gönderdiğinizde, makaleniz devasa bir havuza düşer. Bu havuz, “Articles for Creation” (AfC) olarak adlandırılır. Burada bekleyen binlerce makale vardır ve incelemeyi yapanlar maaşlı çalışanlar değil, tamamen gönüllü editörlerdir.
Bu editörler, içeriğinizi kelime kelime okuyup onaylamazlar; öncelikle “kırmızı bayrakları” tararlar.
Reklam Dili (Peacock Terms):
Eğer metninizde “en iyi”, “lider”, “öncü”, “çığır açan”, “vizyoner” gibi övücü sıfatlar varsa, makaleniz saniyeler içinde reddedilir. Wikipedia’nın dili ansiklopedik, kuru ve tamamen olgusal olmalıdır. “Şirket X, sektörün lideridir” cümlesi yerine, “Şirket X, 2023 verilerine göre pazarın %20’sine sahiptir” gibi kaynaklı bir veri sunulmalıdır.
Doğrulanabilirlik ve Kaynak Güvenilirliği:
Editörler, sunduğunuz kaynakların linklerine tıklar. Eğer kaynaklar konuyla sadece yüzeysel olarak ilgileniyorsa veya blog, forum, basın bülteni gibi güvenilmez kaynaklarsa, “Reliable Sources” gerekçesiyle ret yersiniz. İngilizce Wikipedia editörleri, Türkçe kaynakları da kontrol eder ancak global kaynakların varlığı her zaman elinizi güçlendirir.
Telif Hakkı İhlali:
Metninizi kendi web sitenizden kopyalayıp yapıştırdıysanız, otomatik tespit sistemleri bunu yakalar ve “Copyright Violation” sebebiyle taslağı siler. Kendi metniniz olsa bile, Wikipedia’ya özgün, sıfırdan yazılmış bir içerik sunmanız gerekir.
Onay süreci bazen birkaç hafta, bazen ise aylar sürebilir. İlk incelemede onay alma oranı oldukça düşüktür. Genellikle editörler düzeltilmesi gereken yerleri not düşerek taslağı iade ederler. Bu noktada editörle girilen diyalog (Talk page tartışmaları), sürecin kaderini belirler. Agresif veya talepkâr bir tutum, hesabınızın engellenmesine yol açabilirken, kurallara hakim ve yapıcı bir dil, kapıları açabilir.
Neden Profesyonel Destek Şart?
Yukarıda bahsettiğimiz süreçler, sadece buzdağının görünen kısmıdır. İngilizce Wikipedia, binlerce politika sayfası ve yönergeden oluşan, kendi iç hukuku olan bir devlettir. Bir maddeyi yayına almak, sadece iyi İngilizce bilmekle ilgili değil, “Wiki-Hukuku”nu bilmekle ilgilidir.
Birçok marka ve kişi, kendi bünyesindeki pazarlama ekipleriyle bu işi çözmeye çalışır ancak sonuç genellikle hüsran olur. Çünkü pazarlama dili ile ansiklopedi dili birbirine zıttır. Pazarlamacı “satmak” ister, Wikipedia ise “bilgi vermek” ister. Bu doku uyuşmazlığı, sayfanın “reklam amaçlı” olarak etiketlenmesine ve kara listeye alınmasına neden olur. Bir kez kara listeye alındığında, aynı başlığı tekrar açmak çok daha zorlaşır.
İşte bu noktada, uzmanlaşmış bir ajansın rolü devreye girer. PR Haber Ajansı olarak biz, Wikipedia hizmetini sadece bir “yazı yazma” işi olarak görmüyoruz. Bizim için bu süreç, bir dijital itibar yönetimi ve stratejik iletişim projesidir.
PR Haber Ajansı Olarak Yaklaşımımız
PR Haber Ajansı, İngilizce Wikipedia’nın dinamiklerine hakim, platformun hassasiyetlerini bilen ve editör topluluğunun beklentilerini analiz edebilen uzman bir ekiple çalışır. Bizim farkımız, sadece var olanı yazmak değil, eksik olanı tamamlamaktır.
Öncelikle markanızın veya şahsınızın dijital ayak izini analiz ederiz. Eğer Wikipedia kriterlerini karşılayacak yeterli kaynağınız yoksa, size “Henüz erken” deriz ve önce bu kaynakları oluşturacak PR çalışmalarını planlarız. Ulusal ve uluslararası basında yer almanızı sağlayarak, Wikipedia’nın talep ettiği “güvenilir kaynak” havuzunu oluştururuz. Bu, temeli sağlam olmayan bir binayı dikmeye çalışmak yerine, önce zemini güçlendirmek demektir.
Sayfa yazım aşamasında ise, tamamen ansiklopedik normlara uygun, tarafsız ve olgusal bir dil kullanırız. Wiki-kodlama yapısını hatasız kurar, gerekli şablonları yerleştirir ve kategorilendirmeyi yaparız. En önemlisi, sayfanın “Articles for Creation” sürecini ve editörlerle olan iletişimi yönetiriz. Olası itirazlara karşı doğru argümanlarla (Wikipedia politikalarına atıfta bulunarak) yanıt veririz.
Biz, PR Haber Ajansı olarak, müşterilerimize hayal satmıyoruz; Wikipedia’nın katı gerçeklerine uygun, sürdürülebilir ve kalıcı bir varlık vaat ediyoruz. Çünkü biliyoruz ki, Wikipedia’da bir gün kalıp ertesi gün silinmek, hiç var olmamaktan daha büyük bir itibar kaybıdır.
İngilizce Wikipedia’da yer almak, dijital dünyada “ben buradayım ve önemliyim” demenin en etkili yoludur. Ancak bu yol, mayınlı arazilerle doludur. Yanlış bir adım, markanızın üzerinde “reklamcı” damgası yemesine neden olabilir. Bu karmaşık labirentte kaybolmamak, zaman ve itibar kaybetmemek için süreci profesyonellere emanet etmek en akılcı çözümdür.
PR Haber Ajansı, hem global PR gücüyle gerekli kaynak altyapısını oluşturma hem de teknik Wikipedia uzmanlığıyla onay sürecini yönetme konusunda yanınızdadır. Dijital ansiklopedideki yerinizi şansa değil, uzmanlığa bırakın. Çünkü tarih, sadece doğru yazılanları hatırlar.
